Als zzp’er is het belangrijk om precies te weten hoeveel winst je maakt. Niet alleen omdat je wilt weten hoe gezond je onderneming is, maar ook omdat de Belastingdienst je inkomstenbelasting berekent op basis van je winst. Veel ondernemers kijken vooral naar het saldo op hun bankrekening, maar dat geeft vaak een vertekend beeld. Voor een juiste winstberekening moet je rekening houden met omzet, zakelijke kosten, privégebruik en bepaalde fiscale correcties.
In dit artikel lees je hoe je als zzp’er jouw winst berekent en welke kosten wel en niet volledig aftrekbaar zijn.
Wat is winst voor een zzp’er?
De winst van een ondernemer is het verschil tussen de omzet en de aftrekbare zakelijke kosten.
Belangrijk hierbij is dat je rekent met bedragen exclusief btw. De btw die je ontvangt van klanten is namelijk geen omzet. Die draag je later af aan de Belastingdienst. Ook de btw die je betaalt over zakelijke kosten vormt meestal geen kostenpost, omdat je deze kunt terugvragen via de btw-aangifte.
De basisformule luidt:
- Winst = omzet exclusief btw – zakelijke kosten exclusief btw
- Pas daarna komen eventuele fiscale correcties in beeld.
Stap 1: Bereken je omzet exclusief btw
De omzet is het totaalbedrag van alle facturen die je aan klanten hebt verstuurd, exclusief btw.
Stel dat je in een jaar voor € 60.500 inclusief btw hebt gefactureerd tegen het hoge btw-tarief van 21%.
Dan bestaat dit bedrag uit:
Omzet exclusief btw: € 50.000
Ontvangen btw: € 10.500
Voor je winstberekening telt alleen de omzet van € 50.000 mee.
Veel startende ondernemers maken de fout om inclusief btw te rekenen. Daardoor lijkt de winst hoger dan deze werkelijk is.
Stap 2: Trek zakelijke kosten exclusief btw af
Vervolgens trek je alle zakelijke kosten af die je hebt gemaakt voor je onderneming.
Voorbeelden van volledig aftrekbare kosten zijn:
- Boekhoudsoftware
- Websitekosten
- Kantoorartikelen
- Zakelijke verzekeringen
- Marketing- en advertentiekosten
- Zakelijke opleidingen
- Telefoonkosten voor zakelijk gebruik
Ook hier gebruik je de bedragen exclusief btw wanneer je btw-plichtig bent.
Stel dat je zakelijke kosten exclusief btw € 12.000 bedragen.
Dan blijft er over:
€ 50.000 omzet – € 12.000 kosten = € 38.000 voorlopige winst.
Beperkt aftrekbare kosten
Niet alle zakelijke kosten zijn volledig aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. Sommige uitgaven vallen onder de zogenoemde beperkt aftrekbare kosten.
Hieronder vallen onder andere:
- Zakelijke lunches
- Diners met klanten
- Relatiegeschenken
- Representatiekosten
- Congressen en seminars met een zakelijk karakter
Voor deze kosten geldt meestal dat slechts een deel fiscaal aftrekbaar is.
Daardoor kan je boekhoudkundige winst afwijken van de fiscale winst die uiteindelijk voor de inkomstenbelasting wordt gebruikt.
Het is daarom verstandig om deze kosten afzonderlijk in je administratie te verwerken.
Correctie privégebruik telefoon
Gebruik je jouw telefoon zowel zakelijk als privé? Dan mag je alleen het zakelijke deel als ondernemingskosten opvoeren.
Wanneer je bijvoorbeeld kunt onderbouwen dat ongeveer 80% van het gebruik zakelijk is, dan mag je doorgaans slechts 80% van de kosten aftrekken.
Het privédeel wordt gezien als een privé-uitgave en verlaagt de winst dus niet.
Voor ondernemers met een zakelijke telefoon die vrijwel uitsluitend zakelijk wordt gebruikt, kan vaak een groter deel van de kosten worden afgetrokken.
Correctie voor eten en drinken
Veel ondernemers denken dat zakelijke lunches of koffiebesprekingen volledig aftrekbaar zijn. Dat is niet altijd het geval.
Wanneer eten en drinken een gemengd karakter hebben – deels zakelijk en deels persoonlijk – gelden fiscale beperkingen.
De Belastingdienst beschouwt een deel van deze kosten als privévoordeel. Daarom mag je deze uitgaven meestal niet volledig ten laste van de winst brengen.
Een goede administratie voorkomt discussies bij een eventuele controle.
Bijtelling auto van de zaak
Gebruik je een zakelijke auto ook privé? Dan krijg je mogelijk te maken met een bijtelling.
De Belastingdienst ziet het privégebruik van een zakelijke auto als een vorm van inkomen. Daarom wordt een bedrag bij je winst of belastbaar inkomen opgeteld.
De hoogte van de bijtelling hangt onder meer af van:
- De cataloguswaarde van de auto
- Het type auto
- jaar van eerste toelating
- Eventuele elektrische aandrijving
Rijd je op jaarbasis minder dan 500 kilometer privé en kun je dit aantonen met een sluitende rittenregistratie? Dan hoef je meestal geen bijtelling toe te passen.
Btw-correctie voor privégebruik auto
Naast de bijtelling voor de inkomstenbelasting bestaat er ook een btw-correctie voor privégebruik van de auto.
Wanneer je de btw op autokosten hebt teruggevraagd, maar de auto ook privé gebruikt, moet je aan het einde van het jaar een correctie maken in de btw-aangifte.
Deze correctie zorgt ervoor dat het privégebruik alsnog gedeeltelijk wordt belast.
Veel ondernemers vergeten deze btw-correctie, waardoor zij achteraf naheffingen kunnen krijgen.
Voorbeeld winst berekenen als zzp’er
Stel dat je de volgende cijfers hebt:
Omzet exclusief btw: € 75.000
Zakelijke kosten exclusief btw: € 18.000
Voorlopige winst:
€ 75.000 – € 18.000 = € 57.000
Vervolgens blijken:
- € 1.000 aan representatiekosten beperkt aftrekbaar te zijn;
- er een privécorrectie voor telefoon van € 240 nodig is;
- een autobijtelling van € 3.500 van toepassing is.
Daardoor wordt de fiscale winst hoger dan de oorspronkelijke boekhoudkundige winst.
Juist daarom is het verstandig om niet alleen naar omzet en kosten te kijken, maar ook naar alle fiscale correcties die van invloed zijn op je aangifte inkomstenbelasting.
Van nettowinst naar belastbaar inkomen
De winst die overblijft na alle correcties wordt vervolgens verminderd met eventuele ondernemersaftrekken.
Denk hierbij aan:
- Zelfstandigenaftrek
- Startersaftrek
- MKB-winstvrijstelling
Pas daarna ontstaat de belastbare winst waarover je uiteindelijk inkomstenbelasting betaalt.
Conclusie
De winst van een zzp’er bereken je door de omzet exclusief btw te verminderen met de zakelijke kosten exclusief btw. Vervolgens houd je rekening met beperkt aftrekbare kosten, privécorrecties voor bijvoorbeeld telefoon en maaltijden, en eventuele bijtelling voor een zakelijke auto. Ook de btw-correctie voor privégebruik van de auto mag niet worden vergeten.
Door deze stappen correct toe te passen krijg je een realistisch beeld van je onderneming én voorkom je verrassingen bij de aangifte inkomstenbelasting. Een goede administratie vormt daarbij de basis voor een betrouwbare winstberekening.
