Een voorlopige aanslag inkomstenbelasting is een voorschot op de inkomstenbelasting die je over het lopende belastingjaar verwacht te betalen of terug te krijgen. De Belastingdienst berekent dit bedrag op basis van eerdere belastingaangiften of een schatting van je inkomen. Je kunt de voorlopige aanslag gedurende het jaar verhogen, verlagen of wijzigen als je inkomen verandert.
Wat is een voorlopige aanslag inkomstenbelasting zzp?
Een voorlopige aanslag inkomstenbelasting is een voorschot op de inkomstenbelasting die je als zzp’er over het lopende jaar moet betalen of terugkrijgt. De Belastingdienst maakt deze schatting op basis van je eerdere aangiften of een verwacht inkomen.
Veel ondernemers vragen zich af waarom ze al een aanslag krijgen terwijl de aangifte van het vorige jaar nog niet eens klaar is. Dat is logisch, maar de reden is dat de Belastingdienst niet wil dat je aan het einde van het jaar ineens een groot bedrag moet betalen.
Sinds 2008 helpt zzp-boekhouder Peter Brink ondernemers bij het controleren, aanpassen en optimaliseren van hun voorlopige aanslag, vooral wanneer inkomsten sterk wisselen.
Waarom krijg ik een voorlopige aanslag?
De Belastingdienst gebruikt de voorlopige aanslag om je belasting te spreiden over het jaar. De berekening is meestal gebaseerd op je inkomen van vorige jaren, je winst als zzp’er en bekende aftrekposten.
Zo voorkomt de Belastingdienst dat je achteraf een hoge naheffing krijgt.
Waarom klopt de voorlopige aanslag niet altijd?
Een voorlopige aanslag blijft altijd een inschatting. Zeker voor zzp’ers kan het inkomen sterk veranderen door minder of meer opdrachten, ziekte of arbeidsongeschiktheid, stijgende of dalende tarieven, investeringen, of economische omstandigheden.
Daarom is het belangrijk om de aanslag regelmatig te controleren.

Wanneer ontvang je een voorlopige aanslag?
Je ontvangt een voorlopige aanslag meestal aan het einde van het jaar, of aan het begin van het nieuwe belastingjaar.
Soms wordt deze automatisch opgelegd, maar je kunt hem ook zelf aanvragen of aanpassen via Mijn Belastingdienst.
De voorlopige aanslag wordt vervolgens verdeeld over het jaar, meestal in maandelijkse termijnen. Zo betaal je elke maand een deel van je verwachte inkomstenbelasting in plaats van alles achteraf.
Betalingskorting: in één keer betalen loont
Je hebt de keuze om de voorlopige aanslag in termijnen te betalen, of in één keer.
Betaal je het volledige bedrag in één keer vóór de eerste vervaldatum, dan krijg je van de Belastingdienst een betalingskorting. Kies je ervoor om in termijnen te betalen – meestal verdeeld over 11 maandelijkse termijnen – dan geldt deze korting niet.
Betaal je te laat, dan vervalt het recht op de betalingskorting alsnog, ook als je in eerste instantie van plan was in één keer te betalen.
Hoe wijzig je een voorlopige aanslag?
Een voorlopige aanslag is niet definitief en kan altijd worden aangepast. Dit is belangrijk omdat je winst als zzp’er kan veranderen gedurende het jaar.
Je kunt de aanslag wijzigen via Mijn Belastingdienst met DigiD, via je boekhouder, of door een nieuwe schatting in te dienen.
Kun je een voorlopige aanslag verlagen?
Ja, dat kan. Als je verwacht dat je minder winst maakt dan eerder gedacht, kun je de voorlopige aanslag verlagen.
Dit is verstandig bij minder opdrachten, ziekte of uitval, dalende omzet, of hogere kosten.
Door te verlagen voorkom je dat je te veel belasting vooruit betaalt.
Kan mijn boekhouder de voorlopige aanslag aanpassen?
Ja. Een boekhouder kan je winst opnieuw berekenen en een nieuwe voorlopige aanslag indienen.
Dit is vaak slimmer omdat een boekhouder fiscale regels meeneemt, aftrekposten correct verwerkt, en voorkomt dat je te veel of te weinig betaalt.
Wanneer verhoog je juist de voorlopige aanslag?
Ook verhogen is mogelijk. Dit is juist verstandig wanneer je meer winst verwacht.
Voordelen van verhogen: je voorkomt belastingrente, je voorkomt een hoge naheffing, en je spreidt je belasting realistischer.
Bezwaar maken of wijzigen?
Er is een belangrijk verschil tussen deze twee:
- Wijzigen: je geeft nieuwe cijfers door aan de Belastingdienst.
- Bezwaar: je vindt dat de aanslag fout is vastgesteld.
In de praktijk kiezen zzp’ers meestal voor wijzigen, omdat dit sneller en eenvoudiger is.
Wat betekenen de codes op je aanslag?
Krijg je een aanslag van de Belastingdienst, dan staan daar codes op die aangeven om welk type aanslag het gaat.
De belangrijkste codes:
- H – inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen
- H.80 – de eerste voorlopige aanslag
- H.86 – de definitieve aanslag inkomstenbelasting
- W – zorgverzekeringswet
- B – omzetbelasting (btw)
- F – naheffingsaanslag omzetbelasting
- O – teruggave omzetbelasting
- M – motorrijtuigenbelasting
- Y – naheffingsaanslag motorrijtuigenbelasting
Op je aanslag zie je eerst je BSN (burgerservicenummer), gevolgd door de letter en eventueel het cijfer van het type belasting. Bij de btw volgt hierna vaak nog een periodecode (een maandnummer, of een aanduiding van het kwartaal).

Hoe betaal je een voorlopige aanslag?
Je betaalt meestal via automatische incasso, in maandelijkse termijnen, of incidenteel via een acceptgiro (minder gebruikelijk).
De Belastingdienst verdeelt het bedrag meestal over het resterende jaar. Hoe eerder de aanslag wordt opgelegd, hoe meer maandelijkse termijnen je hebt – meestal 10 tot 12.
Wat gebeurt er als je te laat betaalt?
Bij te laat betalen kan de Belastingdienst invorderingsrente rekenen, aanmaningskosten opleggen, en uiteindelijk een dwangmaatregel starten.
Wat als je de voorlopige aanslag niet kunt betalen?
Kun je tijdelijk niet betalen? Dan zijn er oplossingen: je kunt een betalingsregeling aanvragen, uitstel van betaling aanvragen, of de aanslag verlagen als je inkomen lager is.
Belangrijk: negeer de aanslag niet, want dat kan extra kosten veroorzaken.
Wat gebeurt er als je niets doet?
Als je de voorlopige aanslag niet aanpast, kun je te veel betalen (en daarmee geld vastzetten dat je nu kunt gebruiken) of te weinig betalen (met een naheffing en mogelijk belastingrente tot gevolg).
Wat is belastingrente?
Belastingrente is rente die je betaalt als je achteraf te weinig belasting hebt betaald.
Door je voorlopige aanslag op tijd goed in te schatten, kun je deze rente vaak voorkomen.
Voorlopige aanslag en box 3
De voorlopige aanslag kan ook rekening houden met box 3-inkomen, zoals spaargeld en beleggingen. Heb je vermogen boven de vrijstelling, dan kan dit invloed hebben op je totale belastingdruk.
Het is daarom belangrijk om je vermogenspositie mee te nemen bij het controleren van je voorlopige aanslag.
Voorlopige aanslag voor startende zzp’ers
Ben je net gestart als zzp’er? Dan is je inkomen vaak nog onzeker.
De Belastingdienst maakt dan een inschatting op basis van een verwacht startersinkomen, vergelijkbare beroepen, of een door jou opgegeven schatting.
Veel starters kiezen ervoor om hun voorlopige aanslag laag te zetten en later bij te stellen zodra de omzet duidelijker is.
Rekenvoorbeeld
Stel je verwacht dit jaar €35.000 winst te maken en de Belastingdienst heeft je voorlopige aanslag gebaseerd op €22.000 winst van vorig jaar. Dan betaal je nu waarschijnlijk te weinig belasting vooruit – het is dan verstandig om je voorlopige aanslag te verhogen om een naheffing met belastingrente te voorkomen.
Verwacht je juist dat je winst daalt naar €22.000 terwijl de aanslag is gebaseerd op €35.000? Dan loont het om de aanslag te verlagen, zodat je niet onnodig geld vooruitbetaalt dat je nu goed kunt gebruiken.
Tips van de zzp-boekhouder
- Controleer je voorlopige aanslag minimaal één keer per kwartaal.
- Reserveer altijd geld voor belasting.
- Pas je aanslag direct aan bij een omzetverandering.
- Voorkom belastingrente door realistisch te schatten.
Sinds 2008 helpt zzp-boekhouder Peter Brink ondernemers hierbij, vooral bij wisselende inkomsten en complexe situaties.

Veelgestelde vragen over de voorlopige aanslag inkomstenbelasting
Wat is een voorlopige aanslag inkomstenbelasting?
Een voorlopige aanslag inkomstenbelasting is een voorschot op de inkomstenbelasting die je over het lopende belastingjaar verwacht te betalen of terug te krijgen. De Belastingdienst berekent de aanslag op basis van je eerdere belastingaangiften of een schatting van je inkomen en je kunt deze tijdens het jaar aanpassen.
Waarom krijg ik een voorlopige aanslag?
Je krijgt een voorlopige aanslag zodat je de inkomstenbelasting gespreid over het jaar betaalt en niet achteraf in één keer een groot bedrag hoeft te voldoen. Dit voorkomt vaak een hoge eindafrekening en kan belastingrente beperken.
Hoe berekent de Belastingdienst mijn voorlopige aanslag?
De Belastingdienst gebruikt meestal je laatste belastingaangifte, eerdere inkomensgegevens en eventuele wijzigingen die je zelf hebt doorgegeven. Op basis daarvan wordt een schatting gemaakt van je belastbare inkomen voor het lopende jaar.
Kan ik mijn voorlopige aanslag wijzigen?
Ja. Je kunt een voorlopige aanslag op ieder moment wijzigen via Mijn Belastingdienst met je DigiD of dit laten verzorgen door je boekhouder als je inkomen of aftrekposten veranderen.
Kan ik mijn voorlopige aanslag verlagen?
Ja, als je verwacht dat je winst of inkomen lager uitvalt dan eerder geschat. Door de aanslag te verlagen voorkom je dat je gedurende het jaar te veel belasting vooruitbetaalt.
Kan ik mijn voorlopige aanslag verhogen?
Ja. Een hogere voorlopige aanslag is verstandig wanneer je verwacht meer winst te maken dan eerder ingeschat, zodat je later minder hoeft bij te betalen en belastingrente kunt voorkomen.
Wanneer ontvang ik een voorlopige aanslag?
Veel ondernemers ontvangen de voorlopige aanslag aan het einde van het voorgaande jaar of aan het begin van het nieuwe belastingjaar. Je kunt ook gedurende het jaar zelf een voorlopige aanslag aanvragen of wijzigen.
Krijg ik korting als ik in één keer betaal?
Ja. Betaal je het volledige bedrag van je voorlopige aanslag in één keer vóór de eerste vervaldatum, dan krijg je een betalingskorting. Kies je voor termijnbetaling of betaal je te laat, dan geldt deze korting niet.
Hoeveel termijnen heeft een voorlopige aanslag?
De Belastingdienst verdeelt een voorlopige aanslag meestal over de resterende maanden van het belastingjaar, doorgaans in 10 tot 12 termijnen. Hoe eerder de aanslag wordt opgelegd, hoe meer maandelijkse termijnen je hebt.
Wat betekent de code H.80 of H.86 op mijn aanslag?
H.80 staat voor de eerste voorlopige aanslag inkomstenbelasting. H.86 staat voor de definitieve aanslag inkomstenbelasting.
Kan mijn boekhouder mijn voorlopige aanslag aanpassen?
Ja. Een boekhouder kan je winst opnieuw berekenen en de voorlopige aanslag verhogen of verlagen, zodat deze beter aansluit bij je actuele financiële situatie.
Kan ik bezwaar maken tegen een voorlopige aanslag?
Ja. Ben je het niet eens met de voorlopige aanslag, dan kun je binnen de wettelijke termijn bezwaar maken. Gaat het alleen om een gewijzigde winstverwachting, dan is het vaak sneller om de voorlopige aanslag te laten wijzigen.
Wat is het verschil tussen bezwaar maken en wijzigen?
Bij een wijziging geef je nieuwe gegevens of een aangepaste inkomensverwachting door aan de Belastingdienst. Bezwaar maak je wanneer je vindt dat de Belastingdienst de voorlopige aanslag onjuist heeft vastgesteld.
Wat gebeurt er als ik te laat betaal?
Als je een voorlopige aanslag niet op tijd betaalt, kan de Belastingdienst invorderingsrente en extra kosten in rekening brengen. Neem daarom zo snel mogelijk contact op als je betalingsproblemen verwacht.
Kan ik een betalingsregeling aanvragen?
Ja. Kun je de voorlopige aanslag tijdelijk niet betalen, dan kun je in veel gevallen een betalingsregeling aanvragen bij de Belastingdienst. Zo voorkom je dat de betalingsachterstand verder oploopt.
Wat is belastingrente?
Belastingrente is de rente die je betaalt wanneer je uiteindelijk te weinig belasting hebt voldaan. Door je voorlopige aanslag tijdig aan te passen kun je belastingrente vaak voorkomen of beperken.
Wat is een voorlopige teruggaaf?
Een voorlopige teruggaaf is een bedrag dat je gedurende het jaar alvast terugkrijgt als je verwacht recht te hebben op een belastingteruggave. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn door aftrekposten of heffingskortingen.
Geldt een voorlopige aanslag ook voor box 3?
Ja. Een voorlopige aanslag kan ook rekening houden met inkomen uit box 3, zoals spaargeld en beleggingen, wanneer hierover belasting verschuldigd is.
Hoe werkt een voorlopige aanslag voor startende zzp’ers?
Startende zzp’ers ontvangen niet altijd automatisch een voorlopige aanslag. Zodra je een verwachting hebt van je winst, kun je zelf een voorlopige aanslag aanvragen om belasting gespreid te betalen en verrassingen achteraf te voorkomen.
Moet ik ieder jaar mijn voorlopige aanslag controleren?
Ja. Controleer ieder jaar of de voorlopige aanslag nog aansluit bij je verwachte winst, inkomen en aftrekposten. Zo voorkom je dat je te veel of juist te weinig belasting betaalt.
Wat gebeurt er na de definitieve aangifte inkomstenbelasting?
Na verwerking van je definitieve aangifte ontvang je een definitieve aanslag. Heb je via de voorlopige aanslag te veel betaald, dan krijg je geld terug; heb je te weinig betaald, dan moet je het verschil alsnog voldoen.
“Je kunt je voorlopige aanslag wijzigen als je inkomen of aftrekposten veranderen.” — Belastingdienst
“Een goede administratie helpt je om je belastingzaken op tijd en correct te regelen.” — Kamer van Koophandel
Twijfel je of jouw voorlopige aanslag nog klopt, of wil je hulp bij het aanpassen ervan? Plan een gratis en vrijblijvend adviesgesprek.

